Producenci

Nowe produkty

Nasz sklep

Nasz sklep

42-286 Koszęcin, Św. Wawrzyńca 1b

Informacja

Bez czarny

(Sambucus nigra)

Inne nazwy: bez lekarski, bez pospolity, bzowina, bzina, buzina, hyczka, kićka, holunder.

Dziki bez czarny nazwany też jest bzem lekarskim, i nie bez powodu. Ojciec medycyny, Hipokrates, leczył obrzęki wywarem z jego korzeni, a sok polecał jak środek moczopędny. Rzymianie w czasach Pliniusza Starszego używali czarnego bzu do farbowania włosów. W średniowieczu bez czarny był używany za drzewo święte. Wierzono, że jego owoce sprzyjają długowieczności. Kora bzu od wieków używana była jako środek odchudzający. Panuje przekonanie, że jogo zapachu nie cierpią myszy i szczury, z tego też powodu wkłada się gałęzie bzu czarnego do stert i stogów.

Czarny bez

Opis bzu czarnego

Roślina wieloletnia. Najczęściej rośnie jako duży krzew lub małe drzewo, osiągając 3-10 m. Ciemniozielone duże liście, pod spodem delikatnie owłosione. Kwiaty koloru jasnokremowego zebrane w szerokie baldachy. Charakteryzują się silnym, duszącym zapachem. Owoce jest jagoda – czarna lub ciemnofioletowa. Kwitnie w maju i czerwcu.

Występowanie bzu czarnego

Gatunek bardzo pospolity. W stanie dzikim występuje w Europie, Afryce Północnej i Azji Mniejszej. W Polsce spotykany na całym obszarze. Rośnie przy budynkach różnego rodzaju ogrodzeniach, w sadach i ogrodach, na przydrożach, skraju łąk i lasów.

Bez czarny - Surowiec

Kwiaty zbiera się w maju i na początku czerwca, przed południem, ale po obeschnięciu rosy. Dojrzałe owoce zbiera się w sierpniu i wrześniu. Należy odrzucać zielone i niedojrzałe, gdyż zawierają duże ilości sambunigryny (glikozyd cyjanogenny).

Bez czarny w apteczce

Napar z kwiatów działa napotnie, moczopędnie, ściągająco i słabo dezynfekcyjnie. Stosuje się go przy przeziębieniach, a także w chorobach wątroby jako środek żółciopędny. Zewnętrznie wykorzystuje się go do płukania w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła, do przygotowywania kompresów i ciepłych okładów.

Bez czarny w kuchni

Z owoców czarnego bzu można przyrządzać świetne konfitury i soki. Stosowane są także do barwienia win gronowych i dodawania im smaku muszkatołowego. Niewskazane jest, a wręcz zabronione, wytwarzanie z nich win lub wódek, gdyż w procesie fermentacji powstają toksyczne frakcje alkoholi, które mogą powodować wymioty lub omdlenia. Odwar z owoców używany jest do farbowania tkanin jedwabnych na barwę oliwkową.

Kwiaty bzu czarnego w cieście - przepis

Kwitnące baldachy wypłukać w wodzie z octem, aby pozbyć się ewentualnego robactwa i bardzo starannie umyć. Przygotować ciasto z 1-2 jajek, mąki i wody pół na pół z mlekiem. Można też osobno ubić pianę z białek, aby placuszki były pulchniejsze. Można dodać szczyptę soli i 1-2 łyżki cukru. Baldachy maczać w cieście i kłaść na rozgrzany olej. Podawać natychmiast z dodatkiem cukru pudru lub konfitury.